Cây huyết đằng là một loại dây leo thân gỗ được sử dụng làm dược liệu từ lâu trong y học cổ truyền. Phần thân sau khi thu hái thường được thái lát, phơi hoặc sấy khô để sử dụng.
Nhắc đến huyết đằng, nhiều người quan tâm nhất đến những công dụng liên quan đến bổ huyết, gân cốt, xương khớp và tình trạng chân tay nhức mỏi. Cùng Thảo Dược Đức Thiện tìm hiểu cây huyết đằng là cây gì, có những công dụng nào và sử dụng ra sao.
Thân huyết đằng khi cắt ngang có các vòng gỗ và màu đỏ đặc trưng bên trong.
Huyết đằng có tên khoa học Sargentodoxa cuneata (Oliv.) Rehd. et Wils., thuộc họ Đại huyết đằng (Sargentodoxaceae).
Đây là loại dây leo thân gỗ, thân có thể phát triển dài và bám vào các cây khác. Khi cắt ngang thân, phần gỗ bên trong có những vòng màu đỏ đặc trưng, đây cũng là một trong những đặc điểm gắn với tên gọi huyết đằng.
Trong dược liệu, phần được sử dụng chủ yếu là thân cây huyết đằng. Thân được thu hái, thái thành từng lát mỏng rồi phơi hoặc sấy khô để sử dụng.
Huyết đằng thuộc nhóm cây dây leo, thân hóa gỗ và thường phát triển dựa vào các cây khác để vươn lên.
Lá của cây mọc so le, thường gồm các lá chét. Hoa mọc thành cụm, quả có hình dạng đặc trưng của nhóm cây huyết đằng.
Điểm dễ nhận biết nhất là phần thân có màu nâu hoặc nâu xám ở bên ngoài, khi cắt ngang có các vòng gỗ và màu đỏ bên trong.
Khi làm dược liệu, thân cây được cắt thành những đoạn hoặc lát mỏng. Dược liệu khô có màu nâu đỏ, phần mặt cắt thường thể hiện rõ các vòng vân đặc trưng.
Thân cây là bộ phận được sử dụng chủ yếu.
Sau khi thu hái, thân được làm sạch, thái lát mỏng rồi đem phơi hoặc sấy khô. Dược liệu sau sơ chế thường được dùng để sắc nước hoặc phối hợp với các vị dược liệu khác trong những bài phối hợp cổ truyền.
Một số tài liệu về huyết đằng ghi nhận trong cây có nhiều nhóm hợp chất thực vật. Tuy nhiên, thành phần có thể thay đổi tùy theo loài, bộ phận sử dụng, điều kiện sinh trưởng và phương pháp sơ chế.
Đối với dược liệu dùng làm thuốc, việc xác định đúng loài và đúng bộ phận sử dụng có ý nghĩa quan trọng, nhất là khi trên thị trường có nhiều loại cây mang tên huyết đằng, kê huyết đằng hoặc cỏ máu.
Gốc cây huyết đằng tươi trong tự nhiên rỉ nhựa đỏ như máu khi cắt ngang thân
Trong y học cổ truyền, huyết đằng được xếp vào nhóm dược liệu được sử dụng theo hướng bổ huyết, mạnh gân cốt và hỗ trợ các chứng đau nhức, tê mỏi.
Giáo trình Dược liệu của Trường Trung cấp Quốc tế Mekong ghi nhận huyết đằng có công dụng bổ máu, mạnh gân cốt, dùng trong các trường hợp thấp khớp, đau xương và chân tay nhức mỏi.
Một trong những công dụng được nhắc đến của huyết đằng là bổ huyết.
Trong quan niệm Đông Y, huyết có vai trò nuôi dưỡng cơ thể và liên quan đến hoạt động của nhiều bộ phận. Khi huyết hư, cơ thể có thể xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi, sắc mặt kém tươi, tay chân yếu hoặc kinh nguyệt không đều.
Kê huyết đằng cũng được xếp trong nhóm dược liệu bổ huyết của giáo trình Đông Dược, thường được phối hợp với những vị dược liệu khác tùy từng trường hợp.
Huyết đằng có tác dụng bồi bổ khí huyết, phục hồi sinh lực
Mạnh gân cốt là một công dụng nổi bật của huyết đằng được ghi nhận trong tài liệu dược liệu.
Huyết đằng thường được sử dụng trong những bài phối hợp cổ truyền dành cho người có biểu hiện gân cốt yếu, chân tay mỏi hoặc cơ thể thường xuyên cảm thấy nhức mỏi.
Đây cũng là lý do huyết đằng thường được phối hợp với những dược liệu khác trong các bài phối hợp hướng đến chăm sóc gân cốt và vận động.
Huyết đằng được sử dụng trong Đông Y với nhóm công dụng liên quan đến đau xương, thấp khớp và đau nhức cơ thể.
Giáo trình Dược liệu ghi rõ huyết đằng được dùng trong các trường hợp thấp khớp, đau xương, chân tay nhức mỏi.
Trong thực tế sử dụng dược liệu, huyết đằng thường không đứng riêng mà được phối hợp với các vị dược liệu khác để tạo thành bài phối hợp phù hợp với từng mục đích.
Tình trạng tay chân tê mỏi, đau nhức là một trong những nhóm vấn đề thường được nhắc đến khi tìm hiểu về huyết đằng.
Theo hướng sử dụng của Đông Y, huyết đằng có liên quan đến bổ huyết và mạnh gân cốt. Vì vậy, dược liệu thường xuất hiện trong những bài phối hợp dành cho người có cảm giác chân tay mỏi, cơ thể vận động kém linh hoạt.
Huyết đằng giúp giảm tê mỏi tay chân.
Trong Đông Y, huyết đằng còn được biết đến với hướng sử dụng hành huyết, thông kinh lạc.
Khi khí huyết lưu thông không thuận lợi, cơ thể thường được mô tả bằng các biểu hiện như đau nhức, tê mỏi hoặc vận động không linh hoạt. Vì vậy, huyết đằng thường được phối hợp trong các bài phối hợp theo hướng hỗ trợ lưu thông khí huyết và kinh lạc.
Bên cạnh nhóm công dụng về gân cốt, các loại dược liệu mang tên kê huyết đằng cũng được sử dụng trong Đông Y theo hướng bổ huyết, hòa huyết và điều hòa kinh nguyệt.
Một số tài liệu về kê huyết đằng ghi nhận việc sử dụng dược liệu trong các trường hợp kinh nguyệt không đều và đau bụng kinh.
Tuy nhiên, cần xác định rõ loại dược liệu trước khi sử dụng bởi huyết đằng và kê huyết đằng có thể chỉ những loài thực vật khác nhau.
Huyết đằng khô có màu nâu đỏ, phần mặt cắt thể hiện rõ các vòng vân đặc trưng.
Đây là vấn đề rất dễ gây nhầm lẫn khi tìm mua dược liệu.
Huyết đằng thường được dùng để chỉ Sargentodoxa cuneata, thuộc họ Đại huyết đằng. Trong khi đó, kê huyết đằng có thể được dùng cho một số loài thuộc họ Đậu, chẳng hạn Millettia reticulata.
| Tên gọi | Tên khoa học thường gặp | Bộ phận dùng |
| Huyết đằng | Sargentodoxa cuneata | Thân |
| Kê huyết đằng | Millettia reticulata | Thân |
| Cỏ máu | Tên dân gian, có thể dùng cho kê huyết đằng | Thân |
Tên gọi dân gian của các loại dược liệu này có sự khác nhau giữa từng vùng và từng tài liệu. Vì vậy, khi mua cây huyết đằng khô, nên kiểm tra kỹ tên sản phẩm, hình ảnh dược liệu và nguồn gốc để tránh mua nhầm.
Huyết đằng sau khi sơ chế thường được sử dụng dưới dạng thân khô thái lát. Một cách dùng phổ biến là sắc thân huyết đằng với nước để uống. Ngoài ra, dược liệu còn có thể được phối hợp cùng những vị khác trong các bài phối hợp cổ truyền.
Giáo trình Dược liệu ghi nhận kê huyết đằng dùng khoảng 8 đến 20g mỗi ngày, dưới dạng sắc nước hoặc rượu ngâm. Khi sử dụng thực tế, lượng dùng cần dựa vào đúng loại dược liệu, cách bào chế và mục đích sử dụng.
Trong các bài phối hợp cổ truyền, huyết đằng thường được phối hợp với nhiều loại dược liệu khác thay vì sử dụng đơn độc.
Đối với nhóm gân cốt, đau nhức và tê mỏi, huyết đằng có thể xuất hiện cùng các vị dược liệu có hướng sử dụng tương tự như thiên niên kiện, ngũ gia bì, hà thủ ô đỏ.
Một tài liệu bào chế của Trường Trung cấp Quốc tế Mekong cũng ghi nhận kê huyết đằng là thành phần trong một công thức rượu ngâm phối hợp với thiên niên kiện, ngũ gia bì, hà thủ ô đỏ và một số dược liệu khác, sử dụng trong các trường hợp đau nhức xương và chân tay tê mỏi.
Khi mua và sử dụng huyết đằng, điều quan trọng đầu tiên là xác định đúng loại dược liệu. Không nên chỉ dựa vào tên gọi huyết đằng, kê huyết đằng hay cỏ máu vì tên dân gian có thể được sử dụng khác nhau giữa các vùng.
Khi chọn mua dược liệu khô, nên ưu tiên sản phẩm có:
Phụ nữ mang thai, người đang sử dụng thuốc hoặc người có vấn đề sức khỏe cần được theo dõi nên tham khảo ý kiến người có chuyên môn trước khi sử dụng dược liệu.
Theo tài liệu dược liệu, huyết đằng được sử dụng theo hướng bổ huyết, mạnh gân cốt, hỗ trợ các trường hợp thấp khớp, đau xương và chân tay nhức mỏi.
Tên gọi cỏ máu thường được dùng cho một số loại kê huyết đằng, nhưng tên gọi dân gian không hoàn toàn thống nhất. Vì vậy, cần kiểm tra tên khoa học và nguồn gốc để xác định chính xác dược liệu.
Thân cây là bộ phận được sử dụng chủ yếu. Thân sau khi thu hái được thái lát, phơi hoặc sấy khô để làm dược liệu.
Có. Thân huyết đằng khô có thể được sử dụng dưới dạng sắc nước. Liều lượng được ghi nhận thay đổi tùy loại huyết đằng và mục đích sử dụng.
Không nhất thiết. Huyết đằng thường chỉ Sargentodoxa cuneata, trong khi kê huyết đằng có thể chỉ các loài khác như Millettia reticulata.
Nếu đang tìm mua cây huyết đằng khô, anh chị nên quan tâm trước hết đến đúng loại dược liệu và chất lượng nguyên liệu.
Huyết đằng dùng làm dược liệu thường là phần thân đã được thái lát và phơi hoặc sấy khô. Sản phẩm nên có thông tin rõ ràng để người mua dễ kiểm tra trước khi sử dụng.
Đức Thiện hướng đến việc cung cấp các sản phẩm thảo dược với hình ảnh thực tế, thông tin sản phẩm rõ ràng và hướng dẫn sử dụng cụ thể, giúp anh chị dễ dàng lựa chọn dược liệu phù hợp với nhu cầu.
Công dụng cây huyết đằng được nhắc đến nhiều trong y học cổ truyền, nổi bật với các hướng sử dụng như bổ huyết, mạnh gân cốt, hỗ trợ đau nhức xương khớp và chân tay nhức mỏi.
Bên cạnh đó, các loại kê huyết đằng còn được sử dụng theo hướng bổ huyết, hòa huyết và hỗ trợ kinh nguyệt. Tuy nhiên, huyết đằng và kê huyết đằng có thể là những loài khác nhau, vì vậy việc xác định đúng dược liệu là bước quan trọng trước khi sử dụng.
Nếu bạn đang tìm nguồn huyết đằng khô đúng loại, sạch và rõ nguồn gốc, hãy liên hệ ngay với Thảo Dược Đức Thiện để được tư vấn.
Xem thêm các sản phẩm khác Tại đây
Website: thaoduocducthien.com
#huyetdang#cayhuyetdang #kehuyetdang #cova #phanbiethuyetdang #thaoduocducthien
Thứ 2 - Thứ 7 Hàng Tuần (Chủ nhật nghỉ) - Giờ mở của: 8h:30 - 12h , 13h-17h:30
